CENTENARIO DE MIGUEL HERNÁNDEZ

Fue una alegría de una sola vez,
de esas que no son nunca más iguales.
El corazón, lleno de historias tristes,
fue arrebatado por las claridades.

Fue una alegría como la mañana,
que puso azul el corazón, y grande,
más comunicativo su latido,
más esbelta su cumbre aleteante.

Fue una alegría que dolió de tanto
encenderse, reírse, dilatarse.
Una mujer y yo la recogimos
desde un niño rodado de su carne.

Fue una alegría en el amanecer
más virginal de todas las verdades.
Se inflamaban los gallos, y callaron
atravesados por su misma sangre.

Fue la primera vez de la alegría
la sola vez de su total imagen.
Las otras alegrías se quedaron
como granos de arena ante los mares.

Fue una alegría para siempre sola,
para siempre dorada, destellante.
Pero es una tristeza para siempre,
porque apenas nacida fue a enterrarse.


Miguel Hernández
(1910-1942)

UNA VACA, DOS NIÑOS Y TRESCIENTOS RUISEÑORES

As viaxes entre Chile e Europa do poeta Vicente Huidobro e a súa familia non son unhas viaxes calquera.

O poeta sabe que os seus fillo precisan do leite doce e cremoso da súa vaca Jacinta e non dubida en embarcala con eles.

O poeta sabe que América sería máis feliz se poidese escoitar cada mañá o canto dos reiseñores e non dubida en embarcar a 300 paxaros cantores rumbo a Valparaiso.

Moitos pensan que son raros e excéntricos, que se preocupan de cousas inútiles pero, hai algo máis fermoso e inútil que a poesía?

O escritor Ignacio Sanz convirte esta curiosa anécdota da vida do poeta nun delicioso relato para nenos que foi galardonado co XXI Premio Ala Delta de Literatura Infantil.

(As ilustracións son de Patricia Metola)

• Na primeira parte un narrador nos relata as peripecias da primeira viaxe e da preparación do segundo.

• Na segunda son os seus fillos, Nela e Vicentito, os que nos informan nun diario de a bordo dos pormenores da súa travesía Atlántica. O seu pai, presa dun furor creativo, pechouse no seu camarote e deixou os paxaros ao seu cargo.

Os nenos sofren polos paxaros, seu pai loita por construir un gran poema, súa nai suspira por chegar a casa, e a vaca coida de todos eles dándolles alimento, calor e MOSCAS!

Un relato que desborda humor, amor, tenrura e poesía e no que aprendemos moito sobre o valor da confianza e a amizade e a importancia de loitar por un soño aínda que nos pareza imposible. Aprendemos tamén que só se equivoca quen ten o valor de intentalo e que o verdadeiramente importante é saber seguir adiante, aprender dos erros cometidos e non rendirse nunca.

Unha fermosa lectura ademáis para arcercar aos pequenos lectores á interesante biografía de Vicente Huidobro e á súa Arte poética:

Inventa mundos nuevos y cuida tu palabra;
el adjetivo, cuando no da vida, mata.
Estamos en el cielo de los versos.
El músculo cuelga,
como recuerdo, en los museos;
mas no por eso tenemos menos fuerza;
el vigor verdadero
reside en la cabeza.
¿Por qué cantáis la rosa, oh, poetas?
¡Hacedla florecer en el poema!
Sólo para vosotros
viven todas las cosas bajo el sol.
El poeta es un pequeño Dios.

AMOS DE CASA

Non é doado tratar cos nenos determinados temas adultos coma o divorcio, a diversidade de familias, a adopción, a morte, o paro... Pero a través da ficción dun conto podemos coñecer con eles todas esas situacións e comprendelas, como espectadores curiosos, dun xeito moito máis sinxelo, divertido e natural.

¿Qué le pasa a papá? é unha desas xoias.

Neste conto de Paloma Muíña, publicado por Bruño na súa colección Altamar, vivimos con Pablo o despido de seu pai e os cambios que teñen lugar na casa desde entón.

• Sufrimos con el o desencanto e a preocupación inicial.
• Rimos con el ante as dificultades de papá para aprender o seu novo traballo de amo de casa.
• Sorprendémonos, coma el, de que queira buscar outro traballo, se xa ten un ben complicado!
• E finalmente saltamos de alegría, igual ca el, cando papá decide rexeitar outro empleo fóra da casa porque lle gusta moito máis o que agora ten.

Un relato fermoso, tenro, divertido e moi, moi educativo.

LA CENA, Herman Koch

En decembro de 2005 un terrible suceso conmoveu Barcelona: tres rapaces de familias acomodadas asasinaron a unha indixente nun caxeiro automático. O escritor holandés Herman Koch quedou impresionado pola noticia e tomouna como base argumental para reflexionar na súa novela La cena, sobre a reacción que tería el como pai nun caso semellante.

O narrador protagonista é Paul, casado con Claire e pai de Michel, un rapaz de 15 anos. A outra familia está formada por Serge, irmán maior de Paul, ministro, candidato á Presidencia do país, a súa muller Babette, e os seus fillos Rick (biolóxico) e Beau (adoptado) e unha filla, Valerie, que queda fóra do relato.

As dúas parellas cítanse nun restaurante de luxo para tomar unha decisión sobre o futuro dos fillos. Pouco a pouco imos percibindo que a realidade pode non ser máis que apariencia, como neses pratos baleiros que conforman a cea: "Ya sé que en los restaurantes selectos siempre se prima la calidad sobre la cantidad, pero hay vacíos y vacíos. Allí - no prato de Claire - el vacío, la parte del plato en que no había nada de comida, rozaba la paradoja." (p.48).

Nunha entrevista concedida ao programa "No es un día cualquiera" de RNE, Herman Koch desvela interesantes aspectos do proceso creativo e do desenvolvemento argumental da obra.

Unha novela imprescindible para adultos e adolescentes, e especialmente para pais e nais que cando protexen aos seus fillos, non fan máis que procurar a súa propia protección. Unha lectura voraz e un final sorprendente fan desta obra un éxito rotundo que agarda por ti na biblioteca.

¡FELICIDADES, MARIO!

(Mario Vargas LLosa, Premio Nóbel de Literatura 2010, fotografiado pola súa filla Morgana.)

"Probablemente la mía fue la última generación de niños lectores, para los que la necesidad de una vida ficticia se aplacaba sobre todo con la lectura; las que vinieron después saciarían esta sed cada vez menos con palabras y cada vez más con imágenes, primero las de las historietas, luego las del cine y por fin las de la televisión."

"El poder trasladarme, mediante la simple concentración en las letras de un libro, a los abismos marinos, a la estratosfera, al África, Inglaterra, Bélgica o los mares de Malasia, y del siglo XX retroceder en el tiempo a la Francia de Richelieu y Mazarino, y, con cada personaje de ficción, cambiar de piel, de cara, de nombre, de oficio, de amores, de destino, encarnar de este modo a tantas personas distintas sin dejar de ser yo mismo, fue un milagro que
revolucinó mi vida y la imantó desde entonces a los maleficios de la ficción."

(Mario Vargas Llosa, Extemporáneos: semilla de los sueños, Letras Libres, 2000).

UNHA PRINCESA REBELDE

Sara Ruano é a autora das fermosas ilustracións que acompañan este relato.

Unha mañá coma outra calquera, a princesa Rapunzel, a da longuísima melena, decide dar un xiro á súa vida de princesa fráxil e delicada. Está farta de soportar os tiróns de pelo da malvada feiticeira cada vez que sube a visitala á torre, está cansa de vivir encerrada á espera de ser rescatada por un príncipe que nunca chega.
Corta a súa melena e a utiliza para abandonar o seu encerro.

A partir de entón, Amèlia Mora Sanromà en Y Rapunzel se cortó la melena, fará que outras ilustres protagonistas de contos clásicos, axudadas pola rebelde e emprendedora Rapunzel, rompan coas convencións e as normas establecidas. Caperucita, Brancaneves e Cincenta xa non serán as mesmas despois de coñecer a Rapunzel.

Un divertidísimo relato que fará rir a grandes e pequenos e que axudará aos máis cativos a comprender que con decisión, todo é posible, que a unión fai a forza e que unha princesa decidida e loitadora non precisa pasar a vida á espera dun príncipe salvador.